+48 12 373 53 00

Czym są fundusze unijne?

Czym są fundusze unijne?

Czym są fundusze unijne?

Unia Europejska dysponuje własnym budżetem, finansuje m.in. działania prowadzące do wzmacniania konkurencyjności gospodarek państw członkowskich, podejmuje walkę z bezrobociem a także wspiera rozwój uboższych regionów. Kierunek przeznaczenia funduszy jest określany w strategii rozwoju Unii Europejskiej, którą obecnie przedstawia dokument Europa 2020. Szczegółowy plan wydawania funduszy – Wieloletnie Ramy Finansowe – określany jest nie rzadziej niż co pięć lat a w praktyce co siedem.

Budżet Unii Europejskiej w głównej mierze tworzą dochody pochodzące z Państw członkowskich. Obecnie budżet Unii osiąga poziom ok 1% dochodu narodowego Unii brutto. Dzięki długoterminowym planom finansowym, ustalane są budżety roczne, co pozwala na przewidywalne ponoszenie wydatków . Obecny plan finansowy obowiązuje do 2020r.

Zgodnie z celami strategii Europa 2020, rozwój gospodarczy wszystkich krajów wspiera pięć głównych funduszy:

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego –  celem funduszu jest zmniejszenie różnic w poziomie rozwoju regionów w Unii oraz wzmacnianie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii Europejskiej. Z funduszu pochodzą środki na wsparcie inwestycji produkcyjnych i infrastrukturalnych oraz wsparcie udzielane małym i średnim przedsiębiorstwom.
  • Europejski Fundusz Społeczny – głównym celem funduszu jest walka z bezrobociem w krajach Unii Europejskiej . Pieniądze z funduszu zwiększają możliwości zatrudnienia i kształcenia. Fundusz finansuje również pomoc dla osób zagrożonych ubóstwem oraz ludzi wchodzących na rynek pracy.
  • Fundusz Spójności – fundusz przeznaczony dla tych państw członkowskich,których dochód narodowy brutto na mieszkańca wynosi mniej niż 90% średniej w Unii Europejskiej. Celem tego funduszu jest redukcja różnic gospodarczych i społecznych oraz promowanie równomiernego rozwoju głównie przez inwestycje w zakresie infrastruktury transportowej i ochrony środowiska.
  • Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – fundusz wspierający przekształcenia struktury rolnictwa oraz wspomagający rozwój obszarów wiejskich.
  • Europejski Fundusz Morski i Rybacki – wspiera restrukturyzację rybołówstwa państw członkowskich.

Poprzez fundusze Unia Europejska, na pomoc krajom członkowskim , planuje przekazać ponad 453 mld euro. Pozostała część wydatków Unii , poprzez dodatkowe fundusze, kierowana jest na cele specjalne:

  •  Fundusz Solidarności Unii Europejskiej – wsparcie w przypadku poważnych klęsk żywiołowych
  • Instrument Pomocy Przedakcesyjnej – wsparcie dla krajów kandydujących oraz potencjalnych kandydatów do Unii Europejskiej

Oprócz funduszy unijnych, funkcjonują jeszcze cztery instrumenty finansowe :

  • JASPERS i JASMINE – finansują wsparcie techniczne przy przygotowaniu dużych projektów infrastrukturalnych
  • JEREMIE – pomaga małym i średnim przedsiębiorcom uzyskać dofinansowanie
  • JESSICA – wspomaga rozwój obszarów miejskich

W strategii Europa 2020, Unia Europejska określiła swoje cele i priorytety rozwoju. Na tej podstawie powstały tzw. polityki horyzontalne, według których oceniany jest każdy projekt, który ma być realizowany w ramach Funduszy Europejskich:

  • Zrównoważony rozwój – rozwój gospodarczy nie może odbywać się kosztem środowiska naturalnego
  • Równość szans – zapewnia wszystkim równe traktowanie, nie dopuszcza dyskryminacji ze względu na płeć, wiek, poglądy, pochodzenie, religię czy niepełnosprawność.
  • Społeczeństwo informacyjne – polega na upowszechnieniu nowoczesnych technologii informacyjnych w codziennym życiu.

Coraz częściej obszarem działań staje się też polityka rozwoju przestrzennego, której zadaniem jest zapewnienie różnorodności i zachowanie odrębności kulturowej regionów.

Poza istniejącymi funduszami, Unia Europejska  do 2020r. przeznaczy specjalne środki na nowe programy:

  • Program Horyzont 2020 – który ma stymulować prowadzenie prac badawczych na najwyższym poziomie, wspierać współpracę międzynarodową, innowacyjne przedsiębiorstwa itp.
  • Program Cosme – który ma ułatwić małym i średnim przedsiębiorcom dostęp do rynków na terenie wspólnoty i poza nią.
  • Program  „Łącząc Europę” – który ma być najważniejszym instrumentem finansującym strategiczne inwestycje w zakresie budowy dróg, linii kolejowych, sieci energetycznych a także rozwoju technologii informacyjno – komunikacyjnych.
  • Program kreatywna Europa – który więcej środków przeznacza na europejską kulturę, kino, teatr, telewizję, muzykę, literaturę, dziedzictwo kulturowe i inne powiązane dziedziny.

Głównym kryterium podziału środków finansowych Unii Europejskiej jest poziom produktu krajowego brutto (PKB) na mieszkańca. Polska (bez województwa mazowieckiego) zaliczana jest do regionów mniej rozwiniętych, pośród takich krajów jak Estonia, Litwa, Łotwa, Słowacja czy Bułgaria. Poza wspomnianym kryterium podziału funduszy, wielkość przyznawanych środków zależy od wielu czynników i podlega negocjacji z Komisją Europejską. Warunkiem otrzymania przez poszczególne państwa pomocy jest podpisanie Umowy Partnerstwa z Komisją Europejską, która jest najważniejszym dokumentem, określającym strategię inwestowania środków europejskich w każdym kraju.

źródło: funduszeeuropejskie.gov.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>